شهر نجف مهمترین شهر مذهبی عراق ، مدفن اميرالمومنين امام علي (ع) و مركز استان نجف مي باشد بخش مركزي آن در موقعيت جغرافيايي 32 درجه شمالي و 44 درجه و 19 دقيقه شرقي قرار گرفته و زاويه انحراف قبله آن 21 درجه و 53 دقيقه است ارتفاع اين شهر از سطح دریا ، 10 الي 80 متر بوده و مرتفع ترين قسمت آن منطقه حرم و اطراف آن و پست ترين قسمت آن قسمت غربي شهر يعني بحر النجف يا درياي قديمي نجف مي باشد.
نجف شهر در 75 كيلومتري جنوب شرقي كربلا و 160 كيلومتري جنوب بغداد قرار گرفته است. شهر نجف از لحاظ جغرافيايي پيوسته به شهر كوفه بوده و در غرب آن قرار دارد. نزديكي شهر نجف و كوفه به نحوي است كه نمي توان اين دو شهر را از همديگر مجزا دانست.
نجف در قديم به عنوان يكي از مناطق حاشيه اي كوفه محسوب مي شد اما امروزه به خاطر اهميت بالاي نجف و موقعيت مذهبي و سیاسی آن، اين شهر كوفه است كه در ذيل نجف و تحت قيموميت آن قرار گرفته است.
نجف قديم به حالت يك منطقه بيضي نا منظم مي باشد كه قطر شرقي – غربي آن 950 و قطر شمالي –
جنوبي آن 780 متر است ، دور اين منطقه را خياباني به نام شارع المحيط احاطه و خيابان طوسي و الرسول آن را به دو بخش شرقي - غربي و خيابان امام صادق(ع) و امام زين العابدين(ع) كه در شمال و جنوب حرم موازي با هم امتداد دارند اين منطقه را به بخش هاي شمالي و جنوبي تقسيم مي كنند كه حرم و بازار در حد فاصل آن ها قرار دارند ، منطقه نجف قديم به چهار محله مشراق ، براق ، عماره و حويش تقسيم شده است.
به علت حضور علماي بزرگ كشور عراق در شهر نجف ازجمله آيت الله سيستاني و افراد متعددي از خاندان آيت الله حكيم و صدر و همچنين وجود حوزه ها و مدارس علميه متعدد و مرقد مطهر امام علي(ع) و علماي فراوان ، نجف مركز قدرت سياسي شيعيان در عراق به شمار مي رود.

• اسامي نجف اشرف
گرچه در متون تاريخي اشاره اي به نام نجف در طول تاريخ نشده است اما بر اساس برخي روايات و احاديث كشتي نوح در اين مكان آرام گرفت. و فرزندان نوح در اين مكان روزگار گذراندند و پس از زياد شدن نسل در سراسر جهان پراكنده شدند. همچنين نقل شده است كه نجف ، منزل حضرت ابراهيم(ع) بوده است.
در متون تاريخي ، اسامي گوناگوني براي نجف ذكر شده استاز جمله غري يا غريان ، مشهد ، نجف اشرف، الطور ، الطهر ، الجودي ، الربوه ، بانقيا و اللسان.

نجف اشرف پس از آشكار شدن قبر مطهر حضرت علي(ع)
در عصر اسلامي تا زمان عباسي نام چنداني از نجف به چشم نمي خورد . آشكار شدن قبر مطهر حضرت علي(ع) نقطه عطف تاريخ نجف به حساب مي آيد.
حضرت علي(ع) در 21 رمضان سال 40 هجري قمري به شهادت رسيدند. پيكر مطهر حضرت بر اساس وصيت ايشان شبانه از كوفه به نجف منتقل شده و دفن گرديد. فرزندان امام(ع)، ايشان را مخفيانه دفن نمودند تا خوارج و ياران معاويه امكان جسارت به قبر مطهر را نيابند.
از مكان قبر امام علی (ع) تنها فرزندان و ياران خاص ايشان با خبر بودند و به صورت مخفيانه ايشان را زيارت مي كردند.
امام سجاد (ع)و امام محمد باقر(ع) به صورت پنهاني در دوران بني مروان به زيارت قبر حضرت مي رفتند. امام صادق(ع) در عصر بني عباس بارها از مدينه به عراق رفتند و قبر جدشان حضرت علي(ع) را زيارت كردند.
ايشان هر بار عده اي از اصحاب نزديك را با خود همراه می ساختند و آنان را به قبر آن حضرت راهنمايي مي كردند. سنت زيارت مرقد شریف حضرت علي(ع) از زمان امام صادق(ع) به صورت محدود و مخفيانه رونق گرفت. اين مكان مقدس بيش از 90 سال براي عموم پنهان ماند.
با آشكار شدن مزار امام(ع) ، شهر نجف مورد استقبال و توجه عمومي قرار گرفت و عمران و آباداني آن آغاز شد.
در شهر نجف اشرف و اطراف آن، علاوه بر مرقد مطهر حضرت علی(ع) اماکن زیارتی فراوانی وجود دارد از جمله مسجد کوفه، مسجد سهله، قبرستان وادی السلام، مسجد حنانه، مرقد کمیل بن زیاد، مرقد میثم تمار، مقام امام زمان(عج)، مرقد حضرت هود و صالح و..... که هر یک به تفصیل شرح داده خواهند شد.
شهر نجف و کوفه در آخرالزمان نیز مورد توجه خاص قرار خواهد گرفت ، در روایات است که مسجد کوفه مرکز تشکیل حکومت و فرمانراویی حضرت مهدی(عج) و مسجد سهله منزل حضرت مهدی(عج) و خانواده ایشان خواهد بود.

  
نقشه بخش مرکزی نجف

جهت دریافت نقشه کامل شهر نجف و کوفه و اماکن زیارتی آنها ، با کیفیت عالی و با فرمت PDF  به  قسمت نقشه های سایت ، یعنی آدرس زیر مراجعه فرمایید

http://www.s-moosavi.com/maps.html